De Belastingdienst gaat per 1 januari 2025 de Wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties (Wet DBA) handhaven. De wet is al in 2016 in werking getreden, maar al snel werd besloten dat er in de daaropvolgende jaren niet op zou worden gehandhaafd.
Wat betekent de opheffing van het handhavingsmoratorium?
Het handhavingsmoratorium op de Wet DBA komt met ingang van 1 januari 2025 te vervallen. Dat betekent dat de Belastingdienst gaat handhaven op schijnzelfstandigheid. Organisaties die zzp’ers inhuren voor werk dat zij (eigenlijk) niet zelfstandig uitvoeren, lopen het risico boetes en naheffingen (denk aan loonheffingen) te krijgen.
De Belastingdienst hanteert een overgangsperiode van één jaar waarin zij geen vergrijpboetes oplegt als organisaties stappen zetten tegen (de inzet van) schijnzelfstandigen. Hoe dergelijke stappen genomen en aangetoond kunnen worden, is op dit moment nog lastig te zeggen. Eén ding is wel zeker: als er op onveranderde voet wordt doorgegaan met de inzet van zzp’ers per 1 januari 2025 zal de Belastingdienst aannemen dat er geen stappen tegen schijnzelfstandigheid ondernomen worden.
Op welke wettelijke kaders wordt er gehandhaafd per 1 januari 2025?
De Wet DBA is inmiddels sterk verouderd. Er is in de afgelopen jaren een aantal pogingen gedaan om de wet te ‘hernieuwen’, althans de beoordelingskaders te verduidelijken. Het meest recente voorbeeld daarvan is de wet Verduidelijking beoordeling arbeidsrelaties (VBAR). Daarin werd bijvoorbeeld het minimum uurtarief van € 33,00 geïntroduceerd. In juni 2024 is het voorstel in licht gewijzigde vorm voorgelegd aan de Raad van State. Dat betekent dat de wet nog niet is ingediend bij de Tweede Kamer. Dit maakt inwerkingtreding vóór 1 januari 2026 haast onmogelijk. Tot de inwerkingtreding van de wet VBAR wordt daarom gehandhaafd op grond van de huidige wet DBA en op basis van bestaande rechtspraak.
Eén van de indicaties waarnaar gekeken wordt, is inbedding: voert de zzp’er met zijn werk een kernactiviteit van de onderneming uit en werkt hij of zij zij-aan-zij met werknemers van de onderneming?
Wat zijn de risico’s voor de opdrachtgever?
Overeenkomst van tussenkomst
Wanneer op basis van tussenkomst zzp’ers ingezet worden, zijn de risico’s voor de opdrachtgevers (eindklanten) relatief beperkt. De voornaamste risico’s komen namelijk te liggen bij de opdrachtgever van de zelfstandige. In het geval van tussenkomt is Punt Uitzendbureau dat. Punt Uitzendbureau neemt een opdracht aan van de opdrachtgever. Deze opdracht wordt uitgevoerd door zzp’ers die Punt Uitzendbureau heeft ingehuurd. In dit geval sluiten wij een overeenkomst van opdracht met de zzp’er over de werkzaamheden. Punt Uitzendbureau is hiermee opdrachtgever van de zzp’er.
Bemiddeling
De risico’s zijn anders wanneer de zelfstandige op basis van zuivere bemiddeling werkt. Punt Uitzendbureau brengt in dit geval vraag en aanbod bij elkaar. De opdrachtgever en de zzp’er sluiten vervolgens zelf een overeenkomst van de opdracht met betrekking tot werkzaamheden. De opdrachtgever is daarmee ook de feitelijk opdrachtgever van de zelfstandige.
Als de Belastingdienst oordeelt dat er sprake is van een werknemer in plaats van een zzp’er is de opdrachtgever in eerste instantie degene die als werkgever zal worden gezien van deze werkende. Bij zuivere bemiddeling zal het dus in eerste instantie bij de opdrachtgever zijn waar de risico’s liggen.
Risico’s waaraan u als opdrachtgever van de zzp’er aan kunt denken zijn: afdracht loonheffingen en sociale premies met terugwerkende kracht, pensioenafdracht, opbouw vakantiedagen en vakantiegeld, loondoorbetaling bij ziekte en mogelijk een vaste aanstelling.
Punt Uitzendbureau gaat graag met u in gesprek om de mogelijkheden te bespreken. Klik hier om een adviesgesprek te plannen.
Hoe gaat de Belastingdienst controleren?
Vanaf 1 januari 2025 mag de Belastingdienst vorderingen (naheffing en boetes) met terugwerkende kracht opleggen (tot vijf jaar terug). De Belastingdienst heeft aangegeven dat na het opheffen van het handhavingsmoratorium nooit verder teruggekeken zal worden dan 1 januari 2025, tenzij er sprake is van kwaadwillendheid.
Kunnen de modelovereenkomsten van de Belastingdienst nog gebruikt worden na 1 januari 2025?
De modelovereenkomsten kunnen ook na 1 januari 2025 tot hun einddatum worden gebruikt. Dit is het gevolg van een op 1 oktober 2024 aangenomen motie. Verder zal – als gevolg van dezelfde motie – vooroverleg met de Belastingdienst over de positie van zzp’ers in een specifieke arbeidsrelatie mogelijk blijven.
Beoordeling gezagsverhouding
Zowel de opdrachtgever als Punt Uitzendbureau kunnen vooraf geen zekerheid geven dat de zzp’er ook als zzp’er wordt gezien door de Belastingdienst. Wel kan er aan de hand van bijvoorbeeld criteria uit “Bijlage 3: Beoordeling Gezagsverhouding” (Beoordeling gezagsverhouding | Kamerstuk | Rijksoverheid.nl ) worden nagaan of de gemaakte afspraken indicaties opleveren waardoor de zzp’er mogelijk eerder als werknemer zal worden gezien.
Wat bedoelt de overheid met de ‘zachte landing’?
In de oorspronkelijke plannen was het de bedoeling dat vanaf 1 januari 2025 de Belastingdienst streng zou gaan controleren op schijnzelfstandigheid. De Tweede Kamer heeft een motie aangenomen waarin het kabinet verzocht wordt om de strenge handhavingsstrategie enigszins te wijzigen, om zo een zachtere landing te introduceren.
In de motie is opgenomen dat de zachtere landing inhoudt dat in dit geval de Belastingdienst voor in ieder geval één jaar risicogericht gaat handhaven, met de focus op probleemgevallen zoals gedwongen zelfstandigheid, onderbetaling, duidelijke schijnzelfstandigen en arbeidsmigratieconstructies. Daarnaast zal de Belastingdienst ruimte moeten krijgen om de menselijke maat toe te blijven passen in het toezicht als er duidelijk sprake is van onbewuste of onopzettelijke overtreding van de arbeidswetgeving bij opdrachtgevers of zelfstandigen.
Op 1 oktober 2024 heeft het kabinet deze motie aangenomen. Wat dit in de praktijk precies gaat betekenen, is nu nog niet duidelijk.
Wij komen graag langs om het persoonlijk te bespreken. Klik hier om een adviesgesprek te plannen.
Bron: NBBU
